وب‌سایت موتورترند به‌رسم همیشه، امسال هم رقابت‌های بزرگ و هیجان‌انگیزی را برای انتخاب خودروهای سال ۲۰۲۳ برگزار کرده است و در اولین گام سراغ انتخاب شاسی‌بلند سال رفته است. همان‌طور که میدانید، صنعت خودروسازی جهانی یک دورهٔ انتقالی را سپری می‌کند و در حال حرکت از پیشرانه‌های درون‌سوز به سمت باطری و موتورهای الکتریکی است. به همین دلیل، در رقابت‌های انتخاب خودروهای سال موتورترند هم مدل‌های الکتریکی بیشتر از هر زمان دیگری حضور دارند.

امسال در این رقابت تعداد ۳۳ شاسی‌بلند مختلف در ۴۵ نسخهٔ گوناگون حضور دارند که از بین آن‌ها، چهارده مدل تمام الکتریکی، هفت مدل پلاگین‌هیبریدی و چهار مدل هیبریدی هستند. این نشان می‌دهد که چه دست داشته باشیم چه نه، الکتریکی‌سازی بسیار گسترش پیدا کرده است. همهٔ شرکت‌کنندگان این رقابت، خودروهای کاملاً جدیدی هستند و یا به‌روزرسانی بزرگی را تجربه کرده‌اند. البته برخی خودروها مثل ولوو XC60 پلاگین‌هیبریدی به دلیل در دسترس نبودن و برخی دیگر مثل دوقلوهای الکتریکی تویوتا bZ4X و سوبارو سولترا به دلیل صدور فراخوان، از حضور در رقابت امسال بازماندند.
آکورا MDX تایپ S
ب‌ام‌و iX
بیوک انویژن اونیر
کادیلاک لیریک
فورد برانکو رپتور
جنسیس GV60
هوندا CR-V
هوندا HR-V
هیوندای آیونیک ۵
هیوندای کُنا N
هیوندای سانتافه پلاگین‌هیبریدی
هیوندای توسان پلاگین‌هیبریدی
جیپ گرند چروکی
جیپ واگنییر L
جیپ گرند واگنییر L
کیا EV6
کیا نیرو
کیا سورنتو پلاگین‌هیبریدی
کیا اسپرتیج
لندروور رنجروور
لکسس LX600
مازراتی گریکاله
مزدا CX-50
مرسدس بنز EQB
مرسدس بنز EQS SUV
میتسوبیشی اوت‌لندر پلاگین‌هیبریدی
نیسان آریا
نیسان روگ توربو
تویوتا کرولا کراس
تویوتا هایلندر
تویوتا سکویا
ریویان R1S
ولوو C40 ریشارژ

در طول یک هفته، مردان موتورترند این ۳۳ خودرو را آزمایش کردند، از آن‌ها عکس و فیلم گرفتند و روی مسیرهای مختلفی با آن‌ها رانندگی کردند. مرکز آزمایشی هوندا در کالیفرنیا بار دیگر صحنهٔ برگزاری این آزمایشات بوده است زیرا این مرکز شامل قسمت‌های متنوعی مثل مسیرهای آفرودی و جاده‌های آزمایشی پیچ‌درپیچ می‌شود. انتخاب شاسی‌بلند سال موتورترند اما یک تصمیم سلیقه‌ای و یا یک آزمایش مقایسه‌ای مستقیم نیست بلکه هر خودرو بر اساس شش معیار اصلی موتورترند بررسی می‌شود و هرکدام از شرکت‌کنندگان با توجه به شایستگی‌ها و ویژگی‌هایی که دارند در قسمت‌های زیر مورد قضاوت قرار می‌گیرند:
پیشرفت در طراحی: طراحی داخلی و خارجی خودروها و همین‌طور نوع متریال، تناسب، هماهنگی و دقت ساخت و مونتاژ آن‌ها به‌طور دقیق بررسی می‌شود.
برتری مهندسی: در این بخش رفتار پیشرانه و شاسی و همین‌طور نرم‌افزارهای خودرو و تجربهٔ کاربران برای ارزیابی مهندسی کلی هر شرکت‌کننده بررسی می‌شود.
عملکرد: بررسی می‌شود که هر خودرو بازاری که مورد هدف قرار داده است را چقدر راضی می‌کند. به‌عنوان‌مثال، یک شاسی‌بلند خانوادگی سه ردیفه باید فضا و راحتی کافی را برای کل خانواده فراهم کند.
ارزش: در این بخش ویژگی‌های مختلف هر خودرو به همراه تجهیزات استاندارد و سفارشی آن‌ها در نظر گرفته می‌شود تا مشخص شود هر شرکت‌کننده در قبال قیمت خود چقدر ارزش خرید دارد و چه ویژگی‌هایی را ارائه می‌کند.
ایمنی: در این بخش از سیستم‌های کمک‌رانندهٔ پیشرفته و تجهیزات ایمنی غیرفعال گرفته تا رتبه و امتیاز خودروها در آزمون‌های تصادف سازمان‌های دولتی بررسی می‌شود.
مصرف سوخت: در اینجا مصرف سوخت هر خودرو با توجه به وزن و اندازهٔ آن سنجیده می‌شود و برای خودروهای الکتریکی هم مصرف انرژی به‌صورت معادل در نظر گرفته می‌شود.

پس‌ازاینکه همهٔ داوران با تمام خودروها رانندگی کردند، نوبت به انتخاب فینالیست‌ها می‌رسد. از بین ۳۳ شاسی‌بلند مختلف که در ۴۵ نسخهٔ گوناگون در رقابت سال ۲۰۲۳ شرکت کردند، تنها یازده خودرو توانستند از بقیه پیشی گرفته و به دور نهایی راه پیدا کنند. این‌ها شاسی‌بلندهایی هستند که توانستند از فرایند ارزیابی دشوار در مرکز آزمایش هوندا سربلند بیرون آیند. خودروهایی که به فینال راه پیدا کردند، تحت بررسی دقیق‌تری قرار گرفتند که در رانندگی‌های جاده‌ای در دنیای واقعی صورت می‌گیرد. در این مرحله، داوران در حلقه‌ای ۴۳ کیلومتری که شامل جاده‌های پرپیچ‌وخم، تقاطع‌های راه‌آهن، خیابان‌های شهری و بزرگراه‌های اطراف کالیفرنیا می‌شود، با فینالیست‌ها رانندگی می‌کنند. هنگامی‌که همهٔ این آزمایش‌ها کامل می‌شود، داوران وارد یک اتاق قرنطینه می‌شوند تا پس از یک بحث طولانی، رأی‌گیری نهایی برای اعلام برنده برگزار شود.

ب‌ام‌و iX

iX با ظرافتی رفتار می‌کند که در چنین خودروی اصلی سبد محصولات ب‌ام‌و وجود ندارد. این ماشین با وجود داشتن وزنی بیش از ۲.۵ تن، به‌طور شگفت‌انگیزی حال و هوای اسپرتی دارد. ix xDrive50i با ۵۱۶ اسب بخار قدرت و ۷۶۵ نیوتن متر گشتاور، ظرف ۴ ثانیه از صفر به سرعت ۹۶ کیلومتر بر ساعت می‌رسد و هنگامی‌که جاده پیچ‌درپیچ می‌شود، فرمان سبک و دقیق iX حس خوبی ارائه می‌کند. iX همچنین به همان اندازه‌ای که اسپرت است، با کیفیت سواری خیره‌کننده و کابین آرام، راحت و بسیار لوکس، نقش یک خودروی لوکس و راحت برای پیمایش‌های طولانی را هم به‌خوبی ایفا می‌کند.
کادیلاک لیریک

لیریک ظاهری خیره‌کننده، دینامیک رانندگی سرحال، ترمزهای احیاء شوندهٔ عالی و ویژگی‌های خلاقانه است. این خودرو در ظاهر کاملاً شبیه یک خودروی الکتریکی به نظر می‌رسد بدون آنکه بنام آئرودینامیک، زیبایی ظاهری را قربانی کرده باشد. در بخش فنی هم لیریک روی پلت‌فرم اولتیوم جنرال موتورز ساخته شده که با تک موتور الکتریکی در عقب بردی حدود ۵۰۰ کیلومتر را ارائه می‌کند. تحویل قدرت در نسخهٔ پایهٔ ۳۴۰ اسب بخاری این خودرو نرم و روان است، فرمان سریعی دارد و کمک‌فنرهای آن با تنظیم مناسبی که دارند سواری خوبی را فراهم می‌کنند.
هوندا CR-V

هوندا CR-V یکی از معدود خودروهای رقابت امسال بود که انتظار بسیار زیادی از آن می‌رفت زیرا این کراس‌اوور ژاپنی قبلاً دو بار در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ برندهٔ این رقابت شده است. ویژگی‌هایی که در آن زمان باعث پیروزی CR-V شدند تا حد زیادی در نسل ششم و کاملاً جدید آن‌هم دیده می‌شوند. در داخل، کنترل‌های فیزیکی شیک این ماشین برخلاف نمونه‌های دیجیتالی برخی رقبا، بدون مشکل هستند اما داوران پیشرفت چشمگیری در طراحی بیرونی آن ندیدند. بااین‌حال، پس از رانندگی با CR-V جدید، تحسین‌های فراوانی روانهٔ آن شدند و تنها گلایه‌ای که از آن می‌شود، سروصدای ضعیف اما مداوم قوای محرکهٔ آن است.
جیپ گرند چروکی

هرچند پیشرانه‌های ۳.۶ لیتری V6 پنتااستار و ۵.۷ لیتری V8 همی گرند چروکی از نسل قبلی آمده‌اند اما این ماشین در دیگر قسمت‌ها کاملاً جدید است و خانوادهٔ آن با نسخهٔ پلاگین‌هیبریدی ۴xe که آیندهٔ جیپ را نشان می‌دهد رشد کرده است. علاوه بر این، نسخهٔ کشیدهٔ L هم سال گذشته عرضه شد. تمام تیپ‌های گرند چروکی جدید از تریم‌های چوبی زیبایی بهره می‌برد و نسخهٔ سامیت با دوخت الماسی روی صندلی‌ها، رنگ‌های جذاب و تریم‌های فلزی کاملاً لوکس است. این جیپ جدید همچنین تجهیزات رفاهی و ایمنی فراوانی را ارائه می‌کند.
جیپ واگنییر L

واگنییر L نسخه‌ای کشیده است که بیش از سی سانتی‌متر طول بیشتری نسبت به نسخهٔ استاندارد دارد. اکثر داوران این ماشین را با تودوزی چرمی‌ترم، شیفتر دوار، غربیلک فرمان D شکل و نمایشگر سرنشین، شاسی‌بلند چشمگیری می‌دانستند. واگنییر L روی شاسی پیکاپ رم ساخته شده و بنابراین بسیار توانمند است و می‌تواند تا ۴.۵ تن را یدک بکشد اما درعین‌حال، با فرمان سبک و دقیق، قدرت مانور بالایی دارد. زیر کاپوت این نسخه هم نسخهٔ ضعیف‌تر پیشرانهٔ ۳ لیتری شش سیلندر خطی توئین توربوی جدید هوریکین قرار گرفته است که ۴۲۰ اسب بخار قدرت و ۶۳۵ نیوتن متر گشتاور تولید می‌کند. ترکیب خودرویی جدید و یک پیشرانهٔ جدید می‌تواند چالش‌برانگیز باشد اما واگنییر L به‌خوبی از پس آن برآمده است.
کیا EV6

اینکه کیا مدل الکتریکی جدید EV6 را یک شاسی‌بلند می‌داند موضوع بحث‌برانگیزی است زیرا خصوصاً نسخهٔ GT این خودرو با ۵۷۶ اسب بخار قدرت، یک دکمهٔ GT که کنترل کشش را خاموش می‌کند تا منحرف کردن انتهای خودرو آسان‌تر شود و فاصلهٔ کم از زمین، بیشتر یک خودروی اسپرت است تا کراس‌اوور. همچنین این شخصیت اسپرت در دیگر نسخه‌های EV6 یعنی GT-Line RWD و GT-Line AWD هم وجود دارد؛ اما این خودرو را هر چه بنامیم، با صندلی‌های عقب جادار و صندوق بار بزرگ، کارایی یک شاسی‌بلند را همراه با برد زیاد و شارژ سریع ارائه می‌کند. این ماشین نشان می‌دهد که آیندهٔ الکتریکی کیا روشن است.
کیا اسپرتیج

اسپرتیج جدید کاملاً متحول شده و این فقط در مورد طراحی بیرونی صدق نمی‌کند. این ماشین برای جذب خریدارانی که دیگر هوندا CR-V و تویوتا رافور نمی‌خواهند تغییرات زیادی را تجربه کرده است. به‌طورکلی، اسپرتیج کراس‌اوور کامپکت بسیار خوبی است و شایستگی حضور در جمع فینالیست‌ها را دارد اما از نقاط ضعفی مثل پیشرانهٔ پایهٔ کم‌توان، برد تمام الکتریکی نه‌چندان زیاد ۵۵ کیلومتری در نسخهٔ پلاگین‌هیبریدی و دکمه‌ای خسته‌کننده روی نمایشگر برای کنترل سیستم تهویه یا سیستم اطلاعاتی-سرگرمی هم رنج می‌برد. بااین‌حال، غیر از این موارد جزئی، خانوادهٔ اسپرتیج جدید رقابتی‌تر از همیشه شده است.
لندروور رنجروور

رنجروور جدید شاید در ظاهر نشان ندهد اما این یک بازطراحی گسترده از فرمول اثبات‌شدهٔ لندروور است. این خودرو از معماری ماژولار جدیدی بهره می‌برد که امکان ارائهٔ پیشرانه‌های متنوع‌تر، طول بیشتر بین محورها و ترکیبات صندلی بیشتری نسبت به هر رنجرووری طی ۵۴ سال گذشته را فراهم می‌کند. رنجروور جدید فعلاً با دو پیشرانه به بازار عرضه می‌شود که شامل سه لیتری شش سیلندر خطی توربوشارژ با ۴۰۰ اسب بخار قدرت و ۴.۴ لیتری V8 توئین توربوی ساخت ب‌ام‌و با ۵۳۰ اسب بخار قدرت خواهد بود؛ اما صرف‌نظر از نوع پیشرانه، رنجروور جدید همان چیزی است که از این نام بزرگ انتظار می‌رود و همچنان در آفرود هم عالی است.
نیسان آریا

در رقابت انتخاب شاسی‌بلند سال ۲۰۲۳ بحث‌های زیادی در مورد اینکه کدام‌یک از شرکت‌کنندگان الکتریکی واقعاً شاسی‌بلند هستند وجود داشت و داوران بر سر بسیاری از جنبه‌های نیسان آریا اختلاف‌نظر داشتند اما همه متفق‌القول آن را ازهرجهت یک شاسی‌بلند می‌دانستند. این خودرو همچنین با کابین چشمگیر و پرفورمنس مناسب و درعین‌حال آرام، نظر داوران را به خود جلب کرد اما چیزی که دراین‌بین مشکل ایجاد می‌کند، قیمت بالای کراس‌اوور نیسان است. قیمت آریا در نسخهٔ پایه محرک جلو باطری کوچک از ۴۴,۴۸۵ دلار آغاز می‌شود و در نسخه‌های بالاتر به بیش از ۶۰ هزار دلار می‌رسد.
ریویان R1S

R1S تنها خودروی الکتریکی رقابت امسال است که واقعاً شبیه یک شاسی‌بلند سنتی دو جعبه‌ای به نظر می‌رسد. این خودرو تلاش فوق‌العاده‌ای برای دومین محصول یک شرکت نوپا محسوب می‌شود و مسلماً بهترین شاسی‌بلند الکتریکی سه ردیفهٔ حال حاضر بازار به‌حساب می‌آید. این خودرو از فضاسازی هوشمندانه‌ای برخوردار است و پرفورمنس فوق‌العاده‌ای را ارائه می‌کند. البته درحالی‌که R1S روی برخی قسمت‌ها بیش‌ازحد تمرکز کرده، از برخی ویژگی‌های کلیدی موردنیاز مصرف‌کنندگان غافل شده است.
ما ساعت‌های بی‌شماری را صرف بحث در مورد اینکه چه چیزهایی باعث می‌شوند یک خودرو را یک شاسی‌بلند بدانیم صرف کردیم و یکی از خودروهایی که بحث‌های زیادی را در مورد شاسی‌بلند بودن یا نبودن برانگیخت هیوندای آیونیک ۵ بود. بااین‌حال، درنهایت به این بحث‌ها پایان دادیم و تصمیم گرفتیم به حرف خودروسازان را ملاک قرار دهیم. اگر آن‌ها خودرویی را با عنوان شاسی‌بلند عرضه کنند ما هم آن را شاسی‌بلند میدانیم.

هیوندای آیونیک ۵ را هرچه بنامیم، خودرویی بسیار عالی است. موفقیت این ماشین با زیربنای آن آغاز می‌شود. آیونیک ۵ یکی از اولین خودروهایی است که مثل کیا EV6 و جنسیس GV60 روی پلت‌فرم الکتریکی پیشرفتهٔ E-GMP گروه هیوندای ساخته شده است. این یک پلت‌فرم ۸۰۰ ولتی است و آیونیک ۵ را به یکی از معدود خودروهای الکتریکی بازار تبدیل کرده است که می‌تواند از شارژرهای سریع ۳۵۰ کیلوواتی سطح سه استفاده کند. با این شارژرها، می‌توان از ۱۰ تا ۸۰ درصد از باطری‌ها را در کمتر از ۱۸ دقیقه شارژ کرد.

اما گذشته از اعداد و ارقام، کمتر کسی پیدا می‌شود که از رانندگی آیونیک ۵ خوشش نیاید. این خودرو در پیچ‌ها بسیار هیجان‌انگیز عمل می‌کند و کاملاً به مسیر می‌چسبد. سیستم تعلیق خودرو هم فوق‌العاده است و نه‌تنها وزن باطری‌ها را کنترل می‌کند بلکه ناهمواری‌های مسیر را هم خیلی خوب جذب می‌کند. این نوع تنظیم شاسی چیزی در سطح خودروهای لوکس بازار است که هیوندای در خودرویی اقتصادی ارائه کرده است.

البته آیونیک ۵ ایراداتی هم دارد. کابین این ماشین هرچند هم کاربردی و هم جادار است اما جذابیت نمای بیرونی آن را ندارد. همچنین سیستم اطلاعاتی-سرگرمی خودرو هم مثل سیستم‌های رقیب در فورد موستانگ مک-ای یا تسلا مدل Y قادر به تشخیص مناسب‌ترین مسیر برای دستیابی به کارآمدترین استراتژی شارژ در سفرهای جاده‌ای نیست. البته مطمئناً هیوندای می‌تواند این مشکل را از طریق به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری برطرف کند؛ بنابراین، تنها مشکل واقعی آیونیک ۵ این است که باید خریداران متقاعد کند که این یک شاسی‌بلند است نه هاچ‌بک.

Hyundai Ioniq 5
miladzm
ممنووووووووووون از پدال . روزم ساخته شد . میدونستم آیونیک اول میشه . همین دو روز پیش گفتم که عاشقشم . “””” این نوع تنظیم شاسی چیزی در سطح خودروهای لوکس بازار است که هیوندای در خودرویی اقتصادی ارائه کرده است “””” به به . لذت ببر .
miladzm
((((((( این ماشین نشان می‌دهد که آیندهٔ الکتریکی کیا روشن است)))))) آینده کیا و هیوندای کاملا روشنه و قطعا از پرچمداران آینده . این چندمین سال پیاپی هست که کره ای ها جایزه بهترین خودروی سال رو در همه کلاس ها درو میکنن . عالیهههههه .
شهاب
واقعاً مهمترین فاکتورهای مردم برای خریدن خودرو چی هست ؟؟ خریدن خودرو برای کسایی که به امنیت و رفاه اهمیت میدن سخت و یک طورهایی حتی عذاب‌ آور هست !!! مخصوصا اینکه داخل کشور ما خودرو یک کالای سرمایه ای هم به حساب میاد و به همین خاطر مردم موقع خریدن خودرو فاکتورهای متعددی رو در نظر میگیرن و بنا به ذائقه‌ی خودشون و شرایط مالی خودروی مورد نظرشون رو انتخاب میکن و فاکتورهایی مثل ایمنی رو در نظر میگیرن که مثلاً در سرعتهای بالا چرخ خودرو مثل تویوتا در نره چون اگر خدای ناکرده چرخ در سرعت بالای ۱۲۰ در بره و ماشین چپ بشه صد درصد چندین بار هم دور خودش غلط میخوره که در این صورت دیگه نه از سرنشینها اثری میمونه و نه از ماشین اثری باقی میمونه و احتمالاً به همین دلیل هم هست که تویوتا در لیست موتورترند هیچ جایگاهی نداره ، پس مردم در ایران خودرویی رو میخرن که هم امنیت داشته باشه و هم ایمن باشه و در عین حال سرمایه گزاری هم کرده باشن
F22RAPTOR
توقع داشتم کادیلاک لیریک انتخاب بشه
حامد
الان متوهم ها میگن کره پول داده
محمد
به نظر شما واقعا” احتمالش صفر است؟ خودرویی که حتی کراس اوور کامل هم نیست چگونه به رقابت شاسی بلندها وارد و برنده هم می شود! سیستم تعلیق رولزرویس هم عالی است ولی نمی شود آنرا به گروه شاسی بلندها آورد و برنده اعلام کرد و توجیه نمود.
محمد
به نظر شما واقعا” احتمالش کاملا” صفر است؟ خودرویی که حتی کراس اوور کامل هم نیست چگونه به رقابت شاسی بلندها وارد و برنده هم می شود! سیستم تعلیق رولزرویس هم عالی است ولی نمی شود آنرا به گروه شاسی بلندها آورد و برنده اعلام کرد و توجیه نمود.
محمد
به نظر شما با این افتضاح غیر حرفه ای واقعا” احتمالش صفر است؟ خودرویی که حتی کراس اوور کامل هم نیست چگونه به رقابت شاسی بلندها وارد و برنده هم می شود! سیستم تعلیق رولزرویس هم عالی است ولی نمی شود آنرا به گروه شاسی بلندها آورد و برنده اعلام کرد و سپس توجیه نمود. خوب گلف و دهها خودروی دیگر را هم می آوردید!
امیرحسین
به جز جیپ و لندرور همشون به درد نمیخورن
miladzm
فعلا که موتور ترند که هر چی باشه بیشتر از تو میدونه بررسی کرده گفته کره ای ها و به خصوص آیونیک ۵ از همشون بیشتر به در میخوره .
HAMID
الان این هیوندای شاسی بلند به حساب میاد؟! جالبه
Si
شخصا لیریک و ix و جیپ رو دوس دارم
Reza Waffen SS
این ۲ برادر به به خوبی آبروی آسیا رو حفظ کردن درود به شرفشون به امید موفقیت روزافزون هردوشون
بهزاد
این سمه ….از کی یه هاچبک شده شاسی بلند واقعا مسخره بازی شده
amir1400
خداییش با وجود غول هایی مثل : کادیلاک لیریک ، مرسدس eqs suv و هموطنش یعنی کیا ev6 gt که ۵۸۵ اسب بخار قدرت داره و پوز اکثر سوپراسپرت ها رو تو درگ میزنه ، از نظر من لیاقت هیوندا نبود من اگه بودم کیا رو برنده اعلام میکردم چون با یه قیمت مناسب داره خودرویی با پرفورمنس خودرو های بالای ۱۰۰ هزار دلاری اسپرت میده
Doubt
خیلی آماتور وار میگم انتخاب ضدحالی بود. دوستان بصورت حرفه‌ای بگن آیا شایسته بود واقعا؟
Pouyan
این ماشین واقعا فراتر از برند سازندش عمل کرده و هیوندای رو یه پله بالاتر برده.
فقط یه سوال پس یعنی VW Golf هم شاسی بلند به حساب میاد؟
یا مثلا پراید هاچ بک اگه سایپا بگه میشه شاسی بلند؟
amir1400
من عاشق کیا ev6 و جنسیس gv60 شدم ، واقعا تو این جمع دلبری میکنن تعجب می‌کنم چطور موتورترند آیونیک ۵ زشت رو انتخاب کرده ، خداییش شما نگاه طراحی gv60 بکن بعد نگاه هیوندا
احمدرضا
انتخاب من جیپ چروکی و رنجروور
محمد
الان دقیقا” دلیل یا دلایل اصلی انتخاب این هاچ بک/کراس کره ای به عنوان بهترین شاسی بلند (!) سال چی بود؟ سیستم تعلیق؟ شما در گزارش موتورترند چیزی حرفه ای متوجه شدید؟
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.



document.getElementById( “ak_js_1” ).setAttribute( “value”, ( new Date() ).getTime() );
آیا حساب کاربری ندارید؟

source

source

توسط chaarcharkh